Mon Meilleur Ami

Ας υποθέσουμε ότι υπάρχει ένας επιτυχημένος επαγγελματικά έμπορος αντικών και έργων τέχνης που, απορροφημένος απ' την δουλειά όντας, παραμελεί αυτό που οι πολλοί ονομάζουν "προσωπική ζωή". Βρίσκετε κανένα λόγο να ξεκουνηθεί και να βγει στην πιάτσα αναζητώντας φίλους; Μόνο κοινωνικά είναι τα αίτια που θα μπορούσαν να τον οδηγήσουν σε τέτοιες ακρότητες. Δεν υπάρχει τίποτα λάθος στο πως ζει ο κεντρικός ήρωας της ταινίας (ο έμπορος) απλά η συμπεριφορά των γύρω του και οι κοινωνικές ταγές που θέλουν το άτομο, την μονάδα, να γίνεται μέρος συνόλων τον κάνουν να νομίζει ότι σφάλει. Εδώ οι παραπάνω ταγές μετουσιώνονται σε ένα στοίχημα με μια υπάλληλο, μια φίλη που ο πρωταγωνιστής δεν καταλαβαίνει ότι έχει. Του δίνονται 10 μέρες προθεσμία να αποδείξει ότι έχει έστω και έναν αληθινό φίλο. Πράγμα δύσκολο για έναν ακοινώνητο, αγενή και αντιπαθή στους γνωστούς του τύπο.

Στον αντίποδα ζει ένας οδηγός ταξί. Κι αυτός δεν έχει φίλους αλλά τουλάχιστον ξέρει να αποκωδικοποιεί την ανθρώπινη συμπεριφορά πράγμα που τον κάνει ιδιαίτερα συμπαθή στους γύρω. Είναι επίσης ολίγον παντογνώστης και παρακολουθεί τηλεπαιχνίδια γνώσεων από χόμπι έχοντας ως είδωλα τους παρουσιαστές τους. Όνειρο του είναι να εμφανιστεί στον γαλλικό "Εκατομμυριούχο" και θα το είχε πραγματοποιήσει αν δεν αγχωνόταν σε υστερικό βαθμό κάθε φορά που του παίρναν τη συνέντευξη κατά την αίτηση συμμετοχής. Σημειώστε ότι η γυναίκα του την έκανε στο παρελθόν με τον κάποτε καλύτερό του φίλο.

Οι παραπάνω μονοδιάστατοι χαρακτήρες χαρακτήρες μοιραία θα συναντηθούν σε μια τυπική καθημερινή (ταξί-)κούρσα και, αν και στην αρχή ο έμπορας αντιπαθεί τον οδηγό του, τελικά με τη δεύτερη φορά που ξαναβρίσκονται του ζητάει να τον βοηθήσει στο κυνήγι φίλων. Η υπόλοιπη ταινία αν δεν την έχετε ήδη καταλάβει δεν έχει σημασία.

Για την κλάση του Patrice Leconte (ακόμη και γι' αυτή) η ταινία είναι απογοητευτική. Σ' αυτό δεν φταίει μόνο η απλοϊκή, ως και... προεφηβική, βασική σεναριακή ιδέα αλλά και η τραβηγμένη σημειολογία. Καλύτερα όχι τραβηγμένη, συμπιεσμένη, όπως τα κοντινά πλάνα των πρωταγωνιστών, για να χωρέσει στην τηλεοπτική τροπή κι αισθητική του τέλους. Γι' αυτό και επιβάλλεται οι χαρακτήρες να δρουν ως κλισέ, γι' αυτό και δεν αξιοποιείται παρά ελάχιστα η αρχική ιδέα με τον έμπορα να χρειάζεται έναν οδηγό για να του ανοίξει τα μάτια, γι' αυτό και το αρχαιοελληνικό βάζο, που συμβολίζει την υπέρτατη φιλία και τελικά σπάει, πρέπει να είναι πλαστό. Ανθρώπινη ταινία δεν αντιλέγω, με σωστή αφετηρία (κινηματογραφικά μιλώντας), αλλά απελπιστικά λίγη.

Ο Daniel Auteuil (καλός ηθοποιός αλλά πραγματικά έχω βαρεθεί να τον βλέπω) σε ρόλο αντιπαθούς και ο ψιλοάγνωστος Dany Boon στο ρόλο του ταρίφα παντογνώστη δεν θα μπορούσαν να έχουν ευκολότερο έργο και ως εκ τούτου βγάζουν ολόκληρη την ταινία χωρίς πρόβλημα. Για τις απόλυτα προβλέψιμες ψυχολογικές τους μεταπτώσεις άλλωστε φροντίζει η κάμερα του Leconte, για τέτοια βολή μιλάμε...

Γιατί τώρα επέλεξε αυτόν τον "εύκολο" κινηματογράφο ο σκηνοθέτης; Είχα αυτή την απορία μέχρι που αξιώθηκα να διαβάσω το δελτίο τύπου:
Κομμάτι πρώτο: "Δεν θα έλεγα ότι είναι μια αυτοβιογραφική ταινία αλλά αν κάποιος με ρώταγε "ποιος είναι ο καλύτερός σου φίλος" δεν θα είχα άμεση απάντηση. Αντίθετα όμως με τον πρωταγωνιστή, αυτό δεν αποτελεί πρόβλημα στη ζωή μου". (πλήρης συνείδηση του πόσο... ασυνείδητο είναι αυτό που πήγε να κάνει)
Κομμάτι δεύτερο: "Δεν έχω χάσει την όρεξη μου για τις ταινίες. Απλά, θέλω να σταματήσω πριν κορεστώ. Κατά κάποιο τρόπο συμπεριφέρομαι σαν την Άννα Γκαλιένα στην ταινία (σ.σ: δικιά του είναι αυτή) "Ο Εραστής της Κομμώτριας". Όταν συνειδητοποίησε ότι ο έρωτας για τον αγαπημένο της δεν θα κρατούσε για πάντα, αποφάσισε να πέσει στο ποτάμι, ούσα όμως ακόμη ερωτευμένη. Μετά τον "Κολλητό Μου" (σ.σ: ο ελληνικός τίτλος - προφανώς το "Ο Καλύτερός μου Φίλος" δεν προτιμήθηκε προς αποφυγή της σύγχυσης με την "δικιά" μας ταινία) θα κάνω άλλες τρεις ταινίες. Και ξέρω ακριβώς ποιες είναι αυτές. Μετά, θα αποσυρθώ." (ελπίζω αυτές οι τρεις να δικαιώσουν το ρομαντισμό της καλλιτεχνικής σας "αυτοκτονίας", ο Φίλος θυμίζει περισσότερο δημόσιο υπάλληλο που περιμένει να συνταξιοδοτηθεί).

Premonition

Παγιώνεται παράδοση που θέλει κάθε καλοκαίρι των τελευταίων χρόνων να βλέπουμε τη Sandra Bullock να τα βάζει με το χρόνο... Αν εξαιρέσουμε την παρουσία της ως υποψήφια Miss Αμερική στα δύο "Μις με το Ζόρι" και το μικρό της κομμάτι στο Crash του Paul Haggis (συγχωρέστε με αν κάποιο ξεχνάω), τα φιλμ της εμπεριέχουν ως πρωτεύουσα την έννοια του χρόνου ενώ κάποια απ' αυτά (όπως το Premonition που εξετάζουμε σήμερα) ασπάζονται μια καθαρά κινηματογραφική 4η διάσταση, άμεσα προσπελάσιμη απ΄τους πρωταγωνιστές. Για να γίνω πιο κατανοητός: 28 Days, Two Weeks Notice, Divine Secrets of the Ya-Ya Sisterhood, The Lake House, Premonition. Δεν ξέρω τι βίτσιο έχει αυτή η κοπέλα ή τι κόλλημα έχουν στην Αμερική να την βάζουν αντιμέτωπη συνεχώς με τον "μακρύ καλόγερο" που, όπως θα δούμε οι κουτσομπόληδες, στέκεται σκληρός απέναντι στο διαυγές και όμορφο πρόσωπό της...

Αν στο Lake House η Bullock ήταν σε ανοιχτή γραμμή με το παρελθόν μέσω ενός γραμματοκιβωτίου, στην νέα της ταινία κοιμάται σήμερα και ξυπνάει... πριν τρεις μέρες. Βασικά λειτουργεί και αντίθετα. Την μία μέρα ξυπνάει Πέμπτη, την επόμενη Δευτέρα, την μεθεπόμενη Παρασκευή και την μεθεμεθεπόμενη την περασμένη Κυριακή. Για να το καταλάβετε καταφύγετε στην λύση της εξίσου μπερδεμένης πρωταγωνίστριας: πάρτε την εβδομάδα απ' την αρχή της (Κυριακή, Δευτέρα και ου το καθεξής...) και σκεφτείτε ότι δεν θα την "ζήσετε" με τη σειρά. Θα ζήσετε πρώτα την Τετάρτη, μετά τη Δευτέρα σας, γενικά θα σας ξημερώνει μια random μέρα.

Ακριβώς σ' αυτό το σεναριακό τουρλουμπούκι είναι που ποντάρουν οι δημιουργοί. Βάζουν ένα τρακάρισμα το πρωί της Τετάρτης, στο οποίο σκοτώνεται ο σύζυγος της νοικοκυράς Bullock, στήνουν και μια πρόχειρη διαφημιστική καμπάνια όπου το Premonition δείχνει θρίλερ αγωνίας (το αποτέλεσμα απέχει μίλια απ' τα όσα προδιαθέτει το trailer), αλλά στην ουσία το σασπένς που ορθά χτίζεται αποκλειστικά στο πρώτο μέρος της ταινίας προδίδεται απ' την προβλέψιμη τροπή που παίρνουν τα πράγματα (κομβική για την παραπάνω θεώρηση η σκηνή που σκίζεται η σελίδα του τηλεφωνικού καταλόγου). Όσο κι αν τρέχει η νοικοκυρούλα μας να προλάβει το κακό, αγώνας στο όνομα της "Αγίας" Οικογένειας, ο θεατής έχει μαντέψει το τέλος ώρα πριν... Στο γενικά αποτυχημένο φιλμ αυτό αποτελεί και την μεγαλύτερή του ήττα.

ΥΓ: Όσοι με ξέρουν καταλαβαίνουν πως δεν μπορώ παρά να κλείσω με ένα σχόλιο σχετικά με τον ελληνικό τίτλο. Το PrEMONItion (που ουσιαστικά σημαίνει κάτι σαν πρόβλεψη και έχει σχέση με την ταινία σε κυριολεκτικό μάλιστα βαθμό) γίνεται Εμμονή (που ουδεμία σχέση έχει με την κατάσταση της ηρωίδας). Άλλη μια μεγάλη στιγμή του "αθάνατου Έλληνα διανομέα"...

Transformers

Το παιδί που κρύβεται μέσα τους (και στην τσέπη σας)

Είναι προφανές ότι στις πιο εμπορικές ταινίες του Hollywood, τις μεγαλεπίβολες περιπέτειες, η έμπνευση έχει εξαντληθεί. Για να αντιμετωπίσουν αυτήν την κατάσταση οι παραγωγοί και οι δημιουργοί στρέφονται είτε σε δοκιμασμένες ιδέες του πρόσφατου κινηματογραφικού παρελθόντος (όταν και η ταινία περιπέτειας εγκαθιδρύεται σε B.O., κινηματογραφικά λεξικά και τους πλέον σύγχρονους της εποχής κινηματογράφους) είτε σε ήρωες και σενάρια προερχόμενα απ' την τηλεόραση και τη (λαϊκή) λογοτεχνία. Στην δεύτερη κατηγορία εκπίπτουν και τα Trans-for-mers τα οποία ενισχύουν και τα σημάδια παλιμπαιδισμού που παρατηρούνται τελευταία στα μεγάλα στούντιο με την στροφή σε παιδικά θεάματα των περασμένων 10ετιών.

Το παράδοξο με την περίπτωση τους είναι ότι δεν υιοθετούν τον, απόλυτα βολικό, βασικό συμβολισμό της σειράς. Στην τηλεόραση τα Transformers μάχονται για τις πηγές ενέργειας που βρίσκουν στη Γη και απ' αυτές μπορούν να γεμίζουν τους ενεργειακούς τους κύβους. Όποιος έχει τις πηγές είναι και ο τελικός νικητής στην μάχη μεταξύ Autobots και Decepticons. Στην ταινία ο Megatron είναι μια μεγεθυμένη και ελαφρώς δαιμονοποιημένη εκδοχή του τηλεοπτικού του εαυτού. Ένας και μόνο ενεργειακός κύβος είναι η Φλόγα που γεννά νέα ρομποτοειδή, βρίσκεται στην Γη και τα Transformers χωρισμένα και πολύ πολύ καλά και πολύ πολύ κακά κατεβαίνουν στον πλανήτη μας μαχόμενα για τη σωτηρία του τα πρώτα, για να πάρουν τη Φλόγα και να κατακτήσουν το Σύμπαν (!;!;!) τα δεύτερα . Όπως καταλαβαίνετε οποιονδήποτε ενήλικο προβληματισμό περί πηγών ενέργειας περιείχε η τηλεοπτική βερσιόν, έρχεται το κινηματογραφικό σενάριο να τον γειώσει...

Τι μένει; Μια παιδική ταινία. Κατηγορηματικά. Προορισμένη αποκλειστικά για τους πολύ νεαρούς θεατές (περιττό να πω ποιοι κόβουν στην Αμερική τα περισσότερα εισιτήρια). Το χειρότερο μ' αυτήν δε δεν είναι ότι πέραν των πολυδάπανων εφέ δεν έχει τίποτα άλλο να δεις ούτε ότι ο Michael Bay συνεχίζει να χρησιμοποιεί τα 10-15 πλάνα που ξέρει ότι τον έκαναν τον πιο ακριβοπληρωμένο (δεν κάνω πλάκα για το αριθμό τους, μπορώ να τα κατονομάσω). Είναι ότι φέρει τις βαριές υπογραφές που τήκτουν τα trendsetters και το δείγμα είναι μια ταινία κομμένη και ραμμένη για το παιδικό γούστο. Κάθε καλαμπούρι απ' τα πολλά που περιέχει η ταινία και κάθε πομπώδης λόγος του πλανητάρχη Optimus Prime μυρίζει ρόμβο σε πράσινο πλαίσιο ήτοι κατάλληλο για όλους ήτοι την προκαθορισμένη γονική έγκριση. Άλλωστε δεν είναι καιροί να παίζουμε με 150 εκ. δολάρια...